Phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội giáo dục toàn diện học sinh

Sáng nay ngày 24/12, PGS-TS-NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh - Viện trưởng Viện IPD đã có buổi giao lưu trực tuyến với độc giả báo Giáo dục thời đại về chủ đề "Phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội giáo dục toàn diện học sinh"

 

Chủ đề cuộc giao lưu trực tuyến. Chủ đề cuộc giao lưu trực tuyến.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng BLHĐ hiện nay như: Do sự chuyển biến về tâm lý của bản thân học sinh  đối tượng từ 12-17 tuổi khi giai đoạn này hình thành nhân cách ở con người, cùng đó là tâm lý không ổn định và với một cái tôi cá nhân quá cao.Trong giai đoạn này chỉ cần những tác động kích thích xấu từ thế giới bên ngoài cũng khiến các em học theo, dẫn đến nhiều vụ đánh nhau tại trường học hay cũng chính là nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường.

BLHĐ cũng có một phần nguyên nhân do giáo dục của nhà trường những năm qua còn nặng về kiến thức văn hóa, nhẹ về nhiệm vụ giáo dục con người. Vẫn còn số ít thầy cô giáo sống thực dụng chạy theo đồng tiền… nên đã bị đẩy ngã những giá trị quan trọng của nhà trường, đạo đức nhà giáo.

BLHĐ cũng đến từ phía gia đình khi sự ảnh hưởng của gia đình đối với mỗi cá nhân là vô cùng lớn. Khi cha mẹ có sự giáo dục chưa đúng đắn, thường nặng lời quát tháo con cái cũng dễ dẫn đến tình trạng bạo lực học đường. Đặc biệt không ít trường hợp, cha mẹ thiếu quan tâm tới con cái hoặc bị stress và xả stress bằng bạo hành gia đình lên chính con cái của mình... Chính những hành động này của bố mẹ ảnh hưởng sâu sắc theo chiều hướng xấu đến con trẻ sau này.

 Chủ đề cuộc giao lưu trực tuyến.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực học đường hiện nay không thể không kể đến đó là từ phía xã hội khi HS bị ảnh hưởng từ môi trường văn hóa bao lực như phim ảnh, sách báo, game bạo lực, đồ chơi mang tính bạo lực (kiếm, súng..).

Các nghiên cứu về BLHĐ cho thấy BLHĐ đã và đang để lại những hậu quả nặng nềvới HS, gia đình, nhà trường và xã hội. Không ít vụ BLHÐ với hậu quả nghiêm trọng đã gây ra tâm lý hoang mang cho các bậc phụ huynh, học sinh và làm mất trật tự, kỷ cương ở địa phương và xã hội. Và những năm gần đây, BLHÐ có chiều hướng gia tăng và phức tạp hơn, chủ yếu tập trung ở lứa tuổi học sinh cuối cấp THCS và THPT.

Đặc biệt, đáng nói khi xảy ra BLHĐ, dư luận xã hội thường hay quy trách nhiệm cho nhà trường và ngành giáo dục.Trong khi đó vai trò của gia đình và xã hội quan trọng không kém lại không được đề cập thỏa đáng.

Giúp HS nhận biết hậu quả nghiêm trọng của BLHĐ 

Có thể nói, với những hậu quả nặng nề thì BLHĐ đã trở thành nỗi lo của toàn xã hội. Để tìm ra những nguyên nhân, giải pháp nhằm hạn chế, loại bỏ bạo lực học đường - đang rất cần sự chung tay của gia đình, xã hội với nhà trường. BLHĐ là vấn đề không thể phó mặc hoàn toàn cho ai, hay “chân kiềng” nào.

Xung quanh vấn đề này, từ 14h30 ngày 24/12, Báo Giáo dục & Thời đại tổ chức giao lưu trực tuyến với chủ đề: Phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội giáo dục toàn diện học sinh.

Hai khách mời của chương trình giao lưu trực tuyến là:

PGS.TS – Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Võ Kỳ Anh;

TS tâm lý giáo dục Vũ Việt Anh – Giám đốc Học viện Thành công (Hà Nội)

Những suy nghĩ, quan điểm, kinh nghiệm phòng chống BLHĐ sẽ được chuyển đến bạn đọc.

Ngay từ bây giờ, bạn đọc có thể gửi câu hỏi về chương trình để cùng trò chuyện, trao đổi với các khách mời của Báo GD&TĐ.

GD&TĐ

Nội dung buổi giao lưu trực tuyến
TS cho biết, trong tâm lý giáo dục, tuổi nào "khó dạy" trẻ nhất? Hành vi bạo lực thường phổ biến ở lứa tuổi nào và có cách nào phân tán sự quan tâm, tránh bệnh "dư thừa năng lượng" ở trẻ?

Lương Hạnh - Hòa Bình

TS Vũ Việt Anh :

Theo tôi, không có tuổi nào là tuổi "khó dạy". Tuy nhiên, cha mẹ và thầy cô cần lưu ý lứa tuổi dậy thì (10 - 18 tuổi) vì đây là giai đoạn trẻ thay đổi cả về tâm sinh lý nên thường khó kiểm soát được cảm xúc và hành vi của mình, dễ ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh và các trào lưu xã hội.

Để tránh cho trẻ bị stress, căng thẳng, dẫn tới các hành vi bạo lực ở trẻ, cần hài hòa trong việc rèn luyện cả về thể chất và tinh thần cho con. Ngoài việc học ở trường, quý phụ huynh cần cho con tham gia các hoạt động thể thao, kỹ năng sống, thiện nguyện,... để cân bằng tâm lý.

Khi gặp những tình huống căng thẳng (HS hỗn láo, xúc phạm, không làm bài, nghịch ngợm...), GV cần có sự kiềm chế cảm xúc ra sao để không bị mất kiểm soát, và kiềm chế bản thân tránh dẫn tới những lời nói, hành động bạo lực?

kimngan...@gmail.com

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:

Chúng ta phải biết rằng những cảm xúc tích cực thì luôn luôn làm cho tinh thần của con người sáng suốt tỉnh táo và thể chất khỏe mạnh. Bởi vì nó sản sinh ra một loại hoóc môn gọi là oxitocxin.

Nhưng khi cảm xúc tiêu cực nhiều thì sẽ xuất hiện corticoid rất có hại cho cơ thể. Vì thế đứng trước những hành vi chưa đúng của học trò thì  giáo viên phải hết sức bình tĩnh để kiềm nén những cảm xúc tiêu cực, kịp thời ngăn chặn stress có thể đưa đến những hành động sai trái tức thời do nóng giận.

Ngoài ra còn một số những biện pháp khác mà giáo viên có thể tham khảo kinh nghiệm của thế hệ đi trước, đồng nghiệp và của nền  giáo dục tiên tiến các nước.

Một vấn đề từ thực tế bạo lực học đường cho thấy, càng ở độ tuổi nhỏ thì HS càng không có kĩ năng để thoát ra khỏi bạo lực, phần lớn là chịu trận tới cùng? Theo ông kĩ năng ứng xử trước bạo lực học đường cần được tăng cường giáo dục ra sao? và với những hình thức biện pháp nào?

maithanh...@gmail.com

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:

Trong bạo lực học đường có nhiều dạng bạo lực. Bạo lực về thể chất, bạo lực về tinh thần, bạo lực tình dục, bạo lực kinh tế... Vì thế cho nên để ngăn ngừa và phòng chống bạo lực học đường thì cần phải giáo dục cho học sinh và cha mẹ học sinh nắm được một số kĩ năng ứng  phó với các tình huống xảy ra bạo lực.

Ảnh minh họa. 

Ví dụ, khi gặp bạo lực về mặt thể chất học sinh cần phải biết tự phòng vệ và ứng phó.

Một số kĩ năng mà học sinh nhất định nên học, phải có để tránh khỏi bạo lực là: Kĩ năng thương thuyết, kĩ năng thuyết phục, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng từ chối, kĩ năng xin lỗi cảm ơn... và kiềm  chế những cảm xúc tiêu cực để tránh những hành vi dẫn tới bạo lực.

Theo ông, môn học nào trong nhà trường góp phần quan trọng nhất trong việc nâng cao ý thức "nói không với bạo lực học đường"? Mỗi giáo viên có vai trò như thế nào trong việc góp phần giảm thiểu vấn nạn này?

hathu1985@...

TS Vũ Việt Anh :

Việc giáo dục đạo đức, lối sống là trách nhiệm của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Mỗi giáo viên đều có vai trò quan trọng trong giáo dục đạo đức cho học sinh. Không có học sinh nào hư, chỉ có tình yêu thương chưa đủ lớn để cảm hóa các em. Không có học sinh nào dốt, chỉ có các phương pháp chưa phù hợp để phát huy được năng lực của các em mà thôi.

Vì thế, thầy cô giáo cần là tấm gương đạo đức trong lối sống, sinh hoạt, là nơi để học sinh có thể tin cậy, chia sẻ, giãi bày tâm tư mỗi khi gặp vướng mắc, khó khăn.

Thầy cô giáo cũng phải luôn rèn luyện nâng cao kỹ năng nghiệp vụ, các phương pháp giảng dạy hiện đại để thu hút học sinh đam mê học tập và chạm đến trái tim của các em. Thầy cô hạnh phúc sẽ tạo ra thế hệ học trò hạnh phúc.

Là một chuyên gia về lĩnh vực tâm lý và kỹ năng sống, TS có thể chỉ giúp cháu vài “chiêu” để không bị trở thành nạn nhân của bạo lực học đường không ạ? Cháu xin cảm ơn.

thanhnienxom@...

TS Vũ Việt Anh :

Chào cháu, để không trở thành nạn nhân của bạo lực học đường, cháu nên lưu ý một số nguyên tắc cơ bản sau: Nhận biết hành vi bạo lực học đường; Cần bày tỏ được chính kiến, quan điểm của mình (nhận biết hành vi đúng, sai, hành vi vi phạm pháp luật, hành vi không được xã hội chấp nhận và lựa chọn phương pháp ứng xử phù hợp);

Phải sống hòa mình với các nhóm bạn để hình thành đội ngũ bảo vệ lẫn nhau; Phải biết cách thức ứng phó khi bạo lực học đường xảy ra; Học các kỹ năng kiểm soát cảm xúc bản thân.

TS Vũ Việt Anh.
Thưa TS.Vũ Việt Anh, nếu vô tình nhìn thấy các bạn học sinh đánh nhau thì cháu phải làm gì?

Tuấn Tú - HS Thái Bình

TS Vũ Việt Anh :

Trong trường hợp vô tình nhìn thấy các bạn học sinh đánh nhau, việc đầu tiên em nên tìm thêm sự trợ giúp của người lớn gần đó hoặc báo cho những người có trách nhiệm.

Nên ứng xử theo nguyên tắc “No – Go - Tel” – “Không can thiệp – Dời đi – Tìm kiếm sự trợ giúp”:

Tuyệt đối không nên tự can thiệp vào tình huống xung đột, tránh đẩy tình huống trở nên trầm trọng hơn, thậm chí gây nguy hiểm tính mạng.

Có thể gọi tới số diện thoại đường dây nóng về bảo vệ trẻ em là số: 111 để được trợ giúp kịp thời. Gọi 113 nếu tình huống nguy cấp, đe doạ tính mạng.

Nói tới bạo lực học đường là dư luận lại cho rằng lỗi của ngành giáo dục? Ông nghĩ gì về nhận định này?

tuando...89@gmail.com

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:
"Để xảy ra bạo lực học đường thì không thể nói trách nhiệm hoàn toàn thuộc về phía nhà trường và ngành giáo dục mà do nhiều nguyên nhân..." - PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh.

Kỳ vọng của các gia  đình Việt Nam khi cho con đi học rất muốn gửi cho nhà trường dạy bảo những đứa trẻ con mình thành công dân tốt.

Tuy nhiên, như đã nói ở trên, để xảy ra bạo lực học đường thì không thể nói trách nhiệm hoàn toàn thuộc về phía nhà trường và ngành giáo dục mà do nhiều nguyên nhân. Trong đó có vai trò  của  gia đình, xã hội và bản thân mỗi học sinh. 

Mối quan hệ nhà trường - gia đình - xã hội lâu nay vẫn được coi là sợi dây kết nối bền chặt trong quá trình giáo dục, quản lý sinh hoạt của từng học sinh. Tuy nhiên từ thực trạng bạo lực học đường đang diễn ra phức tạp như hiện nay nhiều ý kiến cho rằng cần phải xem lại “sợi dây” đó còn bền chặt không? hay chỉ là hình thức?

hoanghoa...@gmail.com

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:

Theo tôi, mối quan hệ nhà  trường – gia đình – xã hội từ  trước  tới này chưa bền chặt như ta mong muốn. Nhà trường chưa thật sự coi phụ huynh học sinh là đối tượng giáo dục trực tiếp với học sinh vì thế chưa có sự cộng tác, kết hợp trên mọi lĩnh vực mà nhà trường cần rèn luyện cho học sinh.

Về phía gia đình chỉ “khoán” cho nhà trường phải chịu trách nhiệm đào  tạo con em của mình mà không chủ động liên kết, trao đổi, chia sẻ trong việc giáo dục trẻ với nhà trường, thầy cô. Thậm chí khi con bị lỗi ở nhà hay ở trường đều “đổ” cho nhà trường giáo dục chưa tới nơi tới chốn.

Xã hội còn lúng tùng về phối hợp với nhà trường và gia đình để có những giải  pháp giáo dục xử lý phù hợp.

Phần lớn các vụ bạo lực học đường giữa học sinh với nhau bị phát giác là do học sinh tự quay và tung lên mạng. Vậy những học sinh chứng kiến, quay những clip đó có bị xử lý không và hình thức xử lý cụ thể như thế nào?

thanhnienvuitinh@...

TS Vũ Việt Anh :

Hành vi của những học sinh chứng kiến, quay những clip các vụ bạo lực học đường giữa học sinh với nhau được coi là đồng phạm và cũng xếp vào hành vi xâm hại danh dự, quyền bảo mật thông tin cá nhân của các nạn nhân.

Giáo viên và phụ huynh cần chỉ cho học sinh biết những hành vi đó là vi phạm pháp luật, cần lên án, có thể bị phạt hành chính từ 10 triệu đến 20 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.

Ông có cho rằng, tình trạng bạo lực học đường leo thang lỗi một phần xuất phát từ phía gia đình, cha mẹ, khi chưa là những tấm gương về lối sống, thiếu sự quan tâm đến con trẻ?  Con cái sẽ chịu sự tác động ra sao nếu bạo lực xảy ra trong chính ngôi nhà mình đang ở?

Lê Hoa - Đà Nẵng

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:

Cũng như phân tích ở trên, thì một trong những nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường là sự thiếu gương mẫu của cha mẹ và những người sống trong cùng gia đình. 

"Gia đình là trường học đầu tiên của mỗi con người cho nên ở trường học đó mà môi trường không tốt thì không thể hy vọng tạo nên những “con ngoan trò giỏi” - TS Vũ Việt Anh.

Từ đó trẻ chịu sự tác động thường xuyên và trực tiếp từ ảnh hưởng xấu đó. Trẻ không say sưa học tập, không phấn đấu rèn luyện mình trở thành người tốt và cho rằng trong nhà cũng không có gì tốt để mình phải noi theo.

Từ sự ảnh hưởng, bức xúc hoàn cảnh môi trường sống trong gia đình thì trẻ cũng dùng chính những hành động không chuẩn mực đó để đối xử với người thân, gia đình, bạn bè, thầy cô.

Vì gia đình là trường học đầu tiên của mỗi con người cho nên ở trường học đó mà môi trường không tốt thì không thể hy vọng tạo nên những “con ngoan trò giỏi”.

Tôi có con trai học lớp 4, cháu khá hiếu động và thường hay bị nhắc nhở vì trêu chọc bạn bè, thậm chí hay va chạm và làm đau bạn. Tất nhiên, cháu cũng không ít lần bị đau, xây xát chân tay do bạn đánh. Hành vi của các cháu có phải là bạo lực học đường không và tôi cần làm gì để con không vi phạm lỗi đánh nhau ở trường nữa?

Phương Anh - Hà Nội

TS Vũ Việt Anh :

Chào bạn, như tôi đã nói, bạo lực học đường được định nghĩa là những hành động hoặc cũng không phải những hành động nhưng làm cho học sinh không thấy thoải mái cả về thể chất và tinh thần. Do vậy, hành vi của con bạn và các bạn làm đau cháu đều được coi là bạo lực.

Để con không còn vi phạm lỗi đánh nhau ở trường nữa, cần có một số giải pháp sau: Chỉ cho con nhận biết hành vi nên và không nên làm; Có thể chọn cho con chơi thêm một bộ môn thể thao để giải phóng năng lượng và rèn nghị lực; Tạo môi trường sống hòa thuận, lành mạnh trong gia đình, giúp con cách kiểm soát cảm xúc (hít thở sâu, nói chậm lại, nắm chặt tay, nuốt nước bọt hoặc uống ngụm nước,…); Tránh cho con xem những phim ảnh bạo lực hoặc chơi những trò bạo lực...

Chúc bạn tìm được phương pháp phù hợp và thành công trong việc giúp con chế ngự tốt cảm xúc.

Nói tới bạo lực học đường giờ đây không chỉ dừng lại ở HS với HS mà còn cả GV với HS. Ông cảm nhận ra sao về thực trạng này? Phải chăng đạo đức nghề giáo đang sa sút? Áp lực nghề giáo đang tăng lên nên số vụ bạo lực học đường giữa GV và HS cũng tăng lên?

tranduy89...@

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:

Chúng ta phải tự hào rằng, cơ bản đội ngũ nhà giáo đã và đang cống hiến cho sự nghiệp nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực và đào tạo nhân tài cho đất nước bằng tâm huyết, nghị lực và cả sự hy sinh.

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh trả lời câu hỏi của độc giả Báo GD&TĐ.

Tuy nhiên, những trường hợp bạo lực giữa thầy cô với học sinh trong giai đoạn này cũng xảy ra nhiều hơn so với trước đây. Vì sao như vậy?

Chúng ta không nên nói rằng đạo đức nhà giáo Việt Nam đang sa

 Chúng ta không nên nói rằng đạo đức nhà giáo Việt Nam đang sa sút mà đó là những hành vi nhất thời trước một bức xúc mà thầy cô không thể kiềm chế được cảm xúc của mình. 
PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh.

sút mà đó là những hành vi nhất thời trước một bức xúc mà thầy cô không thể kiềm chế được cảm xúc của mình (trong đó cơ bản là cảm xúc lo lắng cho học sinh, lo lắng cho thành quả mà mình mong muốn, lo lắng cho thành tích của nhà trường). Vì vậy hay phản ứng với học sinh với động cơ muốn cho các em học tập, rèn luyện tốt hơn.

Những hành vi dùng bạo lực để giáo dục học sinh - thể hiện hành vi sai lệch, bất lực và vi phạm đến quyền của trẻ (luật trẻ em 2016 và luật Giáo dục) đã quy định.  

Ngoài bạo lực với học sinh lớn thì cũng có một số giáo viên mầm non gây bạo lực cho học sinh còn nhỏ tuổi (đánh trẻ khi không chịu ăn, không chịu tắm, khi khóc...). Có thể nói đây là một dạng stress của thầy cô bị đẩy lên ngưỡng cực điểm dẫn tới bạo lực. Đây là một hành vi cần được giáo dục và khi vi phạm đến một mức độ không thể chấp nhận được thì cần kiên quyết xử lý, kỷ luật phù hợp để răn đe với những giáo viên khác.

Quan niệm "thương cho roi cho vọt" hiện vẫn còn nhiều ý kiến ủng hộ vì cho đó là một hình thức kỷ luật đối với học sinh. Vậy theo ông, hình phạt trong giáo dục nên dừng ở mức nào để vẫn đủ răn đe mà không vi phạm quy định của ngành trong giáo dục học sinh?

Thúy Vy - TP Hồ Chí Minh

TS Vũ Việt Anh :

Cá nhân tôi cho rằng, giáo dục là không hình phạt, quan niệm “thương cho roi cho vọt” không phù hợp trong giai đoạn hiện nay nữa. Vì học sinh cũng là một công dân, có quyền bình đẳng trước pháp luật, được bảo vệ khỏi bị bạo lực bởi bất cứ công dân nào khác.

Tuy nhiên, không vì thế mà chúng ta buông lỏng, phó mặc học sinh mà cần có những quy định để học sinh tuân thủ pháp luật cũng như các nội quy trường học.

Theo TS Vũ Việt Anh, giáo dục là không hình phạt, quan niệm “thương cho roi cho vọt” không phù hợp trong giai đoạn hiện nay. 

Mọi hình thức kỷ luật (nếu có) cần dựa trên nguyên tắc tôn trọng và vì sự tiến bộ của học sinh. Không được làm tổn hại đến danh dự, tinh thần và sức khỏe của học sinh. Khuyến khích những kỷ luật tích cực để học sinh tự nhận thức ra những khuyết điểm, sai lầm của mình, tự tìm giải pháp khắc phục hậu quả.

Theo ông, đâu là nguyên nhân cốt lõi dẫn tới sự bùng nổ số vụ bạo lực học đường cũng như tính chất nguy hiểm?

Mạnh Hà - Phú Thọ

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:

Theo tôi có nguyên nhân trực tiếp (bản thân học sinh) và nguyên nhân gián tiếp (gia đình, nhà trường, xã hội).

Đối với bản thân HS, ở giai đoạn (đặc biệt HS phổ thông) là giai đoạn dậy thì (ở tuổi vị thành niên) các em có nhiều biến đổi về mặt sinh lý và tâm lý của lứa tuổi. Trẻ ở giai đoạn này thường hay muốn khẳng định cái tôi và muốn chứng minh cho mọi người biết “tôi là người lớn” và muốn xác định quyền lực của mình đối với nhóm bạn và với người khác.

Đồng thời ở giai đoạn này các em cũng muốn tách dần ra khỏi cha mẹ, gia đình để độc lập trong quyết định một số vấn đề của bản thân. Vì thế cho nên khi gặp tình huống gây nên bức  xúc thì thường không kiềm chế được cảm xúc, có phản ứng mạnh đưa đến những stress.

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh: Gia đình cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn tới trẻ ở việc thiếu gương mẫu về mặt ứng xử hành vi, mối quan hệ giữa người lớn và người lớn, người lớn và trẻ nhỏ và bà con làng xóm…

Và để giải tỏa những stress đó thì các em không biết dùng bằng hoạt động tích cực mà thường ứng xử bằng hành vi tiêu cực. Từ đó đưa tới bạo lực học đường không chỉ trong nhà trường mà còn cả ngoài xã hội, gia đình.

Ngoài  ra, học sinh khi sống trong môi trường không lành mạnh thiếu thân thiện và có nhiều tác động tiêu cực ở gia đình, nhà trường, cộng đồng - thì cũng dẫn tới bạo lực học đường.

 Chính quyền cũng như các tổ chức xã hội còn lúng túng, bị động trong việc xử lý khi xảy ra các vụ bạo lực của trẻ em.
PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh

Về nguyên nhân khách quan, trước hết phải nói đến nguyên nhân do gia đình. Gia đình bỏ mặc các em trong suốt quãng thời gian ở nhà và đến  trường. Không quan tâm, chia sẻ, động viên các em trong quá trình học tập ở nhà và ở  trường, không tạo ra môi trường để các em được trải nghiệm trong gia  đình.

Ngoài ra gia đình cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn tới trẻ ở việc thiếu gương mẫu về mặt ứng xử hành vi, mối quan hệ giữa người lớn và người lớn, người lớn và trẻ nhỏ và bà con làng xóm…

Đối với nhà trường, thầy cô thường chú trọng đến giáo dục kiến thức và thành quả học tập của học sinh ở các môn học mà ít quan tâm đến giáo dục đạo đức cho các em. Điều đó thể hiện ở mối quan hệ giữa thầy và trò, giữa thầy cô với phụ huynh để cùng nhau tạo cho các em môi trường sống lành mạnh, gần gũi thân thiện để chia sẻ và tư vấn kịp thời những điều tiêu cực mà có thể xảy ra tiêu cực cho các em mà bản thân các em không biết cách  giải quyết.

Mặt khác, do các thầy cô cũng bị nhiều áp lực công việc và cuộc sống nên cũng thường không kiềm chế  được cảm xúc của mình trước  hành vi không đáng có của học sinh xảy ra  trực diện trước lớp, giữa học sinh với học sinh, giữa thầy với trò.

PGS.TS – NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh cho rằng, thường khi xảy ra bạo lực học đường giáo viên hay né tránh hoặc không xử lý kịp thời dẫn tới bạo lực học đường lan rộng... Ảnh minh họa.

Thường khi xảy ra bạo lực học đường thì giáo viên hay né tránh hoặc không xử lý kịp thời dẫn tới bạo lực học đường lan rộng hơn, không tìm hiểu kịp thời nguyên nhân, không khuyên răn, kỷ luật kịp thời, không liên hệ với gia đình để giải quyết.

Có trường hợp thầy cô vì thành tích của lớp học, của học sinh, nhà trường mà che giấu những biểu hiện bạo lực manh nha nên dẫn tới tình trạng bạo lực học đường ngày càng xảy ra nhiều về số vụ và nguy hiểm về mức độ tổn thương về thể chất và tinh thần.

Trong cộng đồng, trước hết phải nói rằng ở giai đoạn hiện nay, bạo lực ở cộng đồng và những hành vi bạo lực thường xuyên xảy ra hàng ngày trên mọi miền đất nước mà các phương tiện truyền thông không ngày nào không nhắc đến. Vì thế nó cũng kích động đến hành vi của học sinh.

Ngoài ra còn các loại hình như: Game bạo lực, phim ảnh bạo lực, truyện, sách bạo lực… cũng kích  động đối với trẻ.

Về mặt chính quyền cũng như các tổ chức xã hội còn lúng túng, bị động trong việc xử lý khi xảy ra các vụ bạo lực của trẻ em.

Nhiều người cho rằng, sự gia tăng các vụ bạo lực học đường là do các chế tài xử phạt chưa đủ răn đe. Ông đánh giá thế nào về các quy định của pháp luật đối với các hành vi bạo lực học đường tới mức vi phạm pháp luật?

lethanhtung82@...

TS Vũ Việt Anh :

Hiện nay, trong trường học đã có Thông tư 08/1998 Bộ GD&ĐT quy định chế tài kỷ luật đối với các hành vi vi phạm của học sinh. Tuy nhiên, những nội dung của Thông tư này không còn phù hợp với giai đoạn hiện tại nữa nên đòi hỏi có những bổ sung cho phù hợp tình hình thực tế.

Theo TS Vũ Việt Anh, mọi chế tài xử phạt đều là giải quyết “phần ngọn” của vấn đề, quan trọng vẫn là tuyên truyền, giáo dục ý thức, đạo dức lối sống cho học sinh. Ảnh minh họa. 

Để được sự đồng thuận của cả phụ huynh, học sinh và toàn xã hội chúng ta cần tuyên truyền, lấy ý kiến sâu rộng dể đưa ra những chế tài phù hợp với giai đoạn hiện tại.

Với tình hình hiện nay, nên áp dụng cả luật an ninh mạng và luật bảo vệ trẻ em trong nhà trường để giảm thiểu tình trạng bạo lực học đường.

Theo tôi, mọi chế tài xử phạt đều là giải quyết “phần ngọn” của vấn đề, quan trọng vẫn là tuyên truyền, giáo dục ý thức, đạo dức lối sống cho học sinh.

Chào TS.Vũ Việt Anh, cháu học lớp 11, hiện đang có xích mích với một bạn lớp bên cạnh và rất lo sợ bị bạn đó kéo hội trả thù. Cháu phải làm gì để ngăn chặn tình huống xấu xảy ra? Xin cảm ơn Tiến sĩ.

Việt Hà - Hưng Yên

TS Vũ Việt Anh :

Hoan nghênh con đã chia sẻ vướng mắc của mình với thầy. Đây là nguyên tắc ứng xử rất phù hợp. Trong những tình huống có xung đột thì chúng ta không nên tự ý giải quyết mà cần nhờ đến sự giúp đỡ của những người có kinh nghiệm hơn như: cha mẹ, thầy cô, người giám hộ,… để tìm ra phương pháp hóa giải gốc rễ của những xung đột đó.

Con có thể nhờ những người có kinh nghiệm đó gặp gỡ, hòa giải, tìm ra giải pháp. Nên chủ động xin lỗi, làm hòa và khắc phục những hậu quả mà mình đã gây ra. Rất có thể, con sẽ có thêm một tình bạn đẹp, kỷ niệm đẹp với những người bạn đó. Con hãy nhớ câu: “Thêm một người bạn là thêm một con đường. Thêm một kẻ thù là tự xây một bức tường”. Hãy mở rộng thêm nhiều con đường để mình có thể tiến bước nhé!.

Theo Tiến sĩ, nguyên nhân của bạo lực học đường bắt nguồn từ đâu? Cách nào để ngăn chặn sự gia tăng của tình trạng này?

maianh74@...

TS Vũ Việt Anh :
TS tâm lý giáo dục Vũ Việt Anh trả lời câu hỏi của độc giả Báo GD&TĐ. Ảnh: Xuân Phú. 

Nguyên nhân của bạo lực nói chung và bạo lực học đường nói riêng là do con người không thấu hiểu và kiểm soát được cảm xúc trong quá trình giao tiếp, không biết xử lý các xung đột khi có bất đồng xảy ra.

Vì vậy, để ngăn chặn bạo lực học đường, cần phải trang bị cho học sinh những kỹ năng ứng xử, những nguyên tắc giao tiếp cơ bản trong cuộc sống, cần thiết trang bị các kỹ năng quản lý cảm xúc, giải quyết xung đột, thấu hiểu bản thân và những người xung quanh như ý nghĩa câu nói: “biết mình biết người, trăm trận trăm thắng”.

Tôi là phụ huynh học sinh, có nghe đến cụm từ "bạo lực học đường" rất nhiều và hiểu đó là trường hợp học sinh đánh nhau hay học sinh bị thầy cô đánh. Vậy TS cho biết, bạo lực học đường gồm những hành vi nào? Cách cơ bản nào để hạn chế điều này?

Ngọc Lan - Hải Phòng

TS Vũ Việt Anh :

Bạo lực học đường được định nghĩa là những hành động hoặc cũng không phải những hành động nhưng làm cho học sinh không thấy thoải mái cả về thể chất và tinh thần, bao gồm: Bạo lực về tinh thần; mắng, chửi, đe dọa, làm tổn thương nhân phẩm, so sánh; Bạo lực về thể chất: bắt buộc làm những việc quá sức với lứa tuổi, đánh đập, trừng phạt,…Bạo lực liên quan đến hành vi bắt cóc: bắt ép trẻ đến những nơi trẻ không mong muốn, không được sự cho phép của cha mẹ hoặc người giám hộ; Bạo lực tình dục: xâm hại tình dục, nói những lời thô tục, hành vi thô tục, hành vi xâm hại thân thể của trẻ.

Cách cơ bản để hạn chế bạo lực học đường vẫn là tuyên truyền cho các con nhận biết các hành vi bạo lực, bày tỏ ý kiến của mình khi gặp các hành vi bạo lực đó; trang bị cho học sinh những kỹ năng để ứng phó trong tình huống cần thiết.

Ông có nhận xét gì về tình trạng bạo lực học đường đang diễn ra trong thời gian gần đây? Ông có lo lắng về vấn nạn này?

lethu89@...

PGS.TS Nguyễn Võ Kỳ Anh:
PGS.TS – Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Võ Kỳ Anh.  

Có thể nói  tình trạng bạo lực học đường ngày nay rất đáng quan tâm, là hiện tượng bức xúc trong trường học và gia đình, cộng đồng, xã hội của chúng ta.

Bạo lực học đường hiện nay đang diễn biến trên quy mô rộng, dày hơn, đa dạng hơn và phức tạp hơn. Với nhiều  đối tượng tham gia bạo lực học đường trong đó không chỉ có HS với HS mà còn là HS với  thầy cô giáo; thầy cô giáo với HS; thầy cô giáo với thầy cô giáo; phụ huynh với thầy cô giáo, phụ huynh với HS.

 Tình trạng bạo lực học đường rất đáng lo lắng và quan ngại.

Độc giả bình luận